Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos aroma profili benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır ve bu küçük alışkanlık bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu hemen yazmak iyi olur, zira bellek kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu iki kez koklamak hatayı önler zira gürültülü yerlerde hafif kokular çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek hem de kriterleri baştan belirlemek en doğru yol olur. Kriter belli olunca her puro aynı cetvelle tartılır böylece notlar birbiriyle destekler. Tadım sırasında telefon kenarda durursa dikkat güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır ayrıca baştan acele edip hüküm vermek kolay yapılan bir hatadır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla hafif ve temiz gelir tabii ki bu sıralama her üründe aynen tekrar etmeyebilir. Romeo julieta no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer zira asıl tat genellikle bu kısımda saklıdır. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla yükselir ve notalar koyulaşır ve genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç yarım olur. Petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür nitekim bu yüzden sakin ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık arttığından sertçe notalar baskın olabilir nitekim ısınan tütün asıl tadını yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı sonuç verir. Evrelerin geçişi genellikle net olmaz, bu yüzden yaklaşık olarak üçe ayırmak işinizi görür. Değişimleri yakalamak için nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Çok sık nefes almak ısıyı yükseltir hem de tadı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha net kılar her zaman sabit aydınlatma ile sakin bir köşe seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı kılar. 1 hafif notayı, 5 de damakta baskın duran güçlü aromayı gösterir bu sayede dikkat dağılmaz ve not doğruluğu artar. Petit julietas neye benzer gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda kalır ve ileride okunduğunda neyi düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik aroma profili gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç çekiş almak gerekir diğer taraftan ondalık puanlar vermek gereksiz bir karmaşa yaratır. Ölçeği her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası genellikle tercih edilen puandır, çünkü ılımlı aromalar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki puanlar gerçekten belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Böylece not defteri ayırt edici olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını ve aroma gücünü belirgin biçimde etkiler bu yüzden yanış çizgisinin eşit ilerlemesini de gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden keskin notalar çabuk belirir gerçekten ince çubuklarda ısı artışı çok daha çabuktur. Petit royales aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz ısınma temposu ise tadı hemen etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde duman daha serin gelir ama notalar daha geç açılır hem de bu çabukluk aromanın okunma süresini daraltır. Tadımda regalias de londres benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu düzensizse not kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha ayrıntılı kılar ama şiddetini azaltmaz aksine kalın çubukta duman daha uzun bir süreye yayılır. Bu yüzden çapı not defterine yazmak gerekir. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken önce dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Böylece güçlü aroma hafif olanın tadını bastırmaz. İkisi arasındaki ara süresi en az yarım saat tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki yoldan algılanır: dildeki his ve burnun yakaladığı aroma hâlbuki bu iki kanal birbirini tamamlar ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı yazmak gerekir bu fark ilk bakışta önemsiz görünse de yorumları oldukça değiştirir. Nefesi ağızdan verirken burun yoluyla yavaşça çıkarmak burun geçişi yöntemidir örneğin hafif bir nefes aromayı çok geniş açar. Short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını belirgin verir üstelik nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler güvenilir olmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha hızlı geçirir hızlı bir nefes ise ince notaları örter. Güç dilde düşük fakat koku tarafında belirgin olabilir benzer biçimde ağır bir öğünden sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan tadımcılar açısından önce koku yoluyla algılanan ipuçlarına bakmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak kısmı da detay göstermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı denemek hafızayı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük hissedilir üstelik öğün arasında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce ılık bir yudum su içmek yararlı olur bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi okunmasını sağlar. Romeo y julieta wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir zira doymuş bir damak en güçlü notayı dahi silik gösterir. Sade kahve kakao tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları bastırır ayrıca çok soğuk içecekler dili uyuşturur hem de aroma hissini düşürür. Puritos serisi aroma profili gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası su ile daha net görünür bu yüzden temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz nitekim tatlı içecekten hemen sonra keskin notalar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra tadım denemek önerilmez. Kahve ve su haricinde çay da kullanılabilir; asıl mesele içeceğin şekersiz olmasıdır. Damak tazelendikten ardından iki üç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle girişilen tadım sıklıkla hatalı kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo ölçüsünde içim kısa olduğundan yoğunluk değişimi daha dar bir aralıkta yaşanır üstelik ilk izlenim bu boylarda hızla silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ve bitiş arasındaki farkı görmek daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha dikkatli incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin ağırlığı daha büyüktür. 20 mini sigarillo nasıl içilir benzeri mini ölçü ise kakao tonunu çabucak ortaya koyup biter çünkü geçiş uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek çubuktan daha güvenilir izlenim sunar bu sebeple düzenli ve dengeli çekiş tercih edilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk notu oluşturur bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bunu ayrı yazmak iyidir. Ölçü küçüldükçe aroma ayrıntısı daralır, ama güç algısı aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını puro notlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı sayfa açmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir deneme aroma gücü konusunda güvenilir bir yargı vermez yani her tadım bir öncekinin üstüne inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ve saat algıyı etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından belirgin fayda verir. Bu yüzden küçük bir not defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde aynı aromalar defalarca yeniden keşfedilir. Tadımda 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao tonu aynı kalıyor mu anlaşılır ayrıca aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da boşa emeğe yol açar. Tarih, çubuk ismi ile puan tabloya yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar sonradan okunduğunda şaşırtıcı sapmalar barındırır. Notlar arasında iki puandan çok fark çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Defterde öz cümleler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela ikinci evre belirgin sedir kokusu gibi bir not yeterli sayılır. Sonradan bakıldığında anlaşılır olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, dumanın damaktaki ağırlığını anlatır; aroma gücü ise notaların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı yönde ilerleme etmek zorunda değildir. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. El principe gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve tonunu net taşıyabilir örneğin ağır bir içim sönük bir aromayla birleşebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem notasını güçlü tutar üstelik ağır bir içim aromasız de kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir çubuk güçlü aroma sunabilir tersi durum da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakarak aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Aynı gövdeli iki çubuk içinde aroma farkı aramak hassas bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi sabır ile düzenli kayıt almayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel tercihiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle mümkündür. Fazla kuru bir ortamda çubuk çabuk yanar böylece baharatlı notalar öne geçer bu sebeple ortam koşullarını de kayda eklemek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda de çekiş ağırlaşır ve aroma bastırılır sıcaklık de yaprağın yanma hızını etkileyen ayrı bir değişkendir. Tadımda la prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun koruduğu durumu hesaba katmak gerekir aksi halde iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım daha doğru okunur değerlendirme anı planlarken bunu unutmayın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, parfüm ise koku duyusunu şaşırtır oysa gerçek neden çoğu zaman ortamdaki nem veya koku çıkar. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir odada koku birikirse sonraki çubuğun tadı yanlış okunabilir. Pencere aralığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı çok güçlüyse yanış düzeni bozulur.